Co-Civic projesinin çevrimiçi hızlandırıcı programına hoş geldiniz. Burada sosyal girişimcilik hakkında bilgiler, çevrimiçi hızlandırıcı programın kuralları ve Co-Civic yaklaşımının öğrencilerin finansal olarak sürdürülebilir sosyal girişimler ve işletmeler kurmalarını nasıl destekleye bileceğine dair meslek okulları için bir el kitabı bulabilirsiniz.

Ülkenizde veya bölgenizde sosyal girişimcilik için referans çerçevesi nedir?

Sosyal girişimciler toplumsal sorunları herhangi bir kâr amacı gözetmeksizin çözmek ya da hafifletmek için yollar arayan kişiler ya da kurum/kuruluşlardır. Bu girişimler, ticari bir faaliyetle benzerlik gösterse de, amacı kar elde etmek değil, toplumda pozitif bir etki yaratmaktır. Dünyanın pek çok yerinde sosyal girişimcilik kavramı otursa da, ülkemizde tam olarak karşılığını bulabilmiş değil. Bu durum büyük oranda sosyal girişimlerin STK’lar ve vakıflar ile karıştırılmasından kaynaklanıyor. Ayrıca politik kutuplaşma, algı sorunu ve sürdürülebilirlik konuları sosyal girişimcilik için hala tam olarak çözülmemiştir. Dolayısı ile bu belirsizlik ortak bir algının oluşmasını engellemektedir.

Türkiye’de hâlâ özel bir “sosyal işletme / sosyal girişim” yasal statüsü yok. Sosyal girişimler bugüne kadar dernek, vakıf, kooperatif veya ticari şirket (LTD/Anonim) statülerinden birini kullanarak faaliyet gösteriyor. Uygulamada destek mekanizmaları var (hibe, teknik destek, bölgesel ajans programları, KOSGEB vb.), fakat vergi / muafiyet ve düzenleyici teşvikler sosyal girişimlere özgü, yaygın ve net bir çerçeve sağlamıyor. Ekosistem aktörleri (TÜSEV, STGM, Türkiye Sosyal Girişimcilik Ağı vb.) yasal tanınma için savunuculuk yapıyor; akademik/rapor önerileri “özel şirket modeli” veya “sosyal ekonomi statüsü” olarak somutlaşma talep ediyor.

• Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı — 2025 tarihli ulusal strateji dokümanı; sosyal ekonomi ve döngüsel ekonomi bağlantılarını içerir.
  https://webdosya.csb.gov.tr/db/cygm/haberler/2025-2028-udesep-turkce-20251020103022.pdf
• “Social Enterprises and Türkiye — A Needs Assessment Report” (TÜSEV) — Türkiye’de sosyal girişimlerin ihtiyaç değerlendirmesini yapan rapor; mevcut yasal çerçeve ve öneriler yer alır.
  https://tusev.org.tr/social-enterprises-and-turkey-a-needs-assessment-report
• TÜSEV — “Sivil Toplum için Elverişli Ortam İzleme Matrisi” ve güncel ülke brifingi — sivil toplum ve yasal/mali ortam analizleri; sosyal girişimlerin içinde bulunduğu STK/çerçeveyle ilgili güncel gözlemler.
  https://tusev.org.tr/wp-content/uploads/2025/09/TUSEV_Country-Brief-1.pdf TÜSEV | Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı
• STGM (Sivil Toplum Geliştirme Merkezi) — sosyal girişimcilik içerikleri ve rehberler; saha raporları ve mevzuat bilgileri sunar.
  https://www.stgm.org.tr

Sosyal girişimci olmak istiyorsam nereden destek alabilirim?

Yerel Düzeyde

Elazığ Ticaret Borsası (ETB): Destek türü: Elazığ Ticaret Borsası, Fırat Kalkınma Ajansı ile iş birliği içinde “Yeşil ve Kapsayıcı Kalkınma Hibe Desteği Programı” için bilgilendirme yapıyor; özellikle yeşil dönüşüm ve sosyal kapsayıcılık temalı girişimler için hibe başvurusuna aracılık ediyor.
Daha fazla bilgi için: https://www.elazigtb.org.tr/

Bölgesel Düzeyde

• Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA): Destek türü: DAKA, TRB2 Bölgesi (Bitlis, Hakkâri, Muş, Van) için “Sosyal Girişimcilik Programı” yürütüyor. Bu program kapsamında gençler için sosyal girişimcilik atölyeleri, liselerde farkındalık eğitimleri, vaka yarışmaları ve mentorluk sağlanıyor.
  Daha fazla bilgi için: https://ka.gov.tr/en/pages/dogu-anadolu-kalkinma-ajansi-sosyal-girisimcilik–36-602 ka.gov.tr
• Fırat Kalkınma Ajansı (FKA):Destek türü: FKA, TRB1 Bölgesi’ni (Elazığ, Malatya, Bingöl, Tunceli) kapsar ve sosyal içerme & sosyal uyum başlıklarında destek programları yürütüyor.
  Daha fazla bilgi için: https://fka.gov.tr/ Fırat Kalkınma Ajansı

Ulusal Düzeyde

• TÜSEV (Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı):Türkiye’de sivil toplumun altyapısını güçlendirmeye odaklı bir vakıf.
  Daha fazla bilgi: https://tusev.org.tr/program/etkin-bagiscilik/projeler/turkiyede-sosyal-girisimcilik-projesi/ TÜSEV | Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı
• Türkiye Sosyal Girişimcilik Ağı (TSGA):Sosyal girişimciler, yatırımcılar, kamu ve özel sektör aktörlerini bir araya getiren bir ağ. Bilgi paylaşımı, kapasite geliştirme ve görünürlük sağlamaya odaklanıyor.
  Daha fazla bilgi: https://sosyalgirisimcilikagi.org/ Sosyal Girişimcilik Ağı
• STGM (Sivil Toplum Geliştirme Merkezi):STK’ların kurumsal kapasitesini artırmak için eğitim, danışmanlık, mevzuat desteği, kaynak geliştirme imkânları sunar.
  Daha fazla bilgi: https://www.stgm.org.tr/etiketler/sosyal-girisimcilik STGM | Sivil Toplum Geliştirme Merkezi
• Hayata Destek Derneği – Kooperatif / Sosyal Girişim Programı:Mülteci toplulukları, yerel kooperatifler ve sosyal girişimler için özel bir program yürütüyor.
  Daha fazla bilgi: https://destekar.org/

İlgili belgeler ve ulusal dilde bağlantılar

• AB tarafından Türkiye’de sosyal girişimciliği desteklemeye yönelik program ve politika çalışmasının tanımı.
  https://www.ab.gov.tr/supporting-social-entrepreneurship-in-turkiye_53970_en.html
• 2025’te SME/KOBİ düzenlemelerindeki değişikliklerin özeti — KOBİ statüsünün destek programlarına etkisi.
  https://turkishlawblog.com/insights/detail/the-regulation-on-the-amendment-of-the-small-and-medium-sized-enterprises-regulation-has-been-published
• Kalkınma Bakanlığı / ÖİK gibi kurumların 2025 raporlarında sosyal kooperatifçilik ve STK-devlet ilişkilerine dair değerlendirme.
  https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2025/08/Kalkinma-Surecinde-STKlar-Ozel-Ihtisas-Komisyonu-Raporu_01082025.pdf
• TUSEV ve ortaklarının 2025 dönemi için sivil toplum ve sosyal girişimcilik üzerine politika/izleme çalışması özetleri.
  https://tusev.org.tr/wp-content/uploads/2025/09/TUSEV_Country-Brief-1.pdf
• Akademik / saha araştırmaları ve social enterprise sektörü analizleri (Türkiye) — sosyal girişimlerin kurumsal konumu ve politika önerileri.
  https://open.metu.edu.tr/bitstream/handle/11511/116106/10756602.pdf